Trang chủ » Tin tức » 4 loại mất ngủ thường gặp nhất ở mọi lứa tuổi năm 2020

4 loại mất ngủ thường gặp nhất ở mọi lứa tuổi năm 2020

Năm 2020 với nhiều khủng hoảng từ thiên tai, dịch bệnh và tai nạn bất thường, đặc biệt là đại dịch Sars-Cov-2 gây ra nhiều áp lực đối với hệ thống y tế sức khỏe và nền kinh tế của các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Số lượng việc làm giảm, tỉ lệ người nhiễm bệnh tăng khiến cho nhiều người cảm thấy lo lắng, sợ hãi gây trằn trọc, ngủ không ngon giấc, ngủ không sâu giấc, khó ngủ… Nhưng đây chưa được coi là mất ngủ hay rối loạn giấc ngủ.

Trằn trọc mất ngủ

1. Định nghĩa mất ngủ

Mất ngủ chỉ được coi là tình trạng bệnh lý nếu khó ngủ, trằn trọc khi ngủ, ngủ không sâu giấc xảy ra lặp lại hơn 3 lần/ tuần và kéo dài hơn 1 tháng.

Người bình thường sẽ ngủ trung bình khoảng 6 – 9 giờ/đêm. Giấc ngủ phối hợp cùng với các thay đổi cơ quan về hô hấp, tim mạch, hormon, thân nhiệt… là sinh lý bình thường nhịp nhàng của cơ thể.

Chúng ta cần hiểu rõ mất ngủ bao gồm các tình trạng: khó ngủ, ngủ không đủ giấc, ngủ không sâu (chất lượng ngủ không tốt hay trằn trọc, thức giấc nhiều lần trong đêm), dậy sớm đột ngột. Mất ngủ dẫn tới tình trạng khi ngủ dậy vẫn thấy buồn ngủ, cảm thấy mệt mỏi và uể oải hơn cả lúc đi ngủ, thể chất và tinh thần kém.

Uể oải mệt mỏi sau giấc ngủ

Tỷ lệ mất ngủ đang có chiều hướng ngày càng gia tăng, hiện đạt mốc 10-15% toàn dân số, trong đó mất ngủ tạm thời chiếm đa số và tỷ lệ nữ mất ngủ cao gấp đôi nam.

2. Các loại mất ngủ thường gặp ở mọi lứa tuổi

2.1. Mất ngủ tạm thời

Mất ngủ tạm thời chỉ diễn ra một hay một vài đêm, một vài tuần ở những người khỏe mạnh. Tình trạng này là rối loạn hàng đầu chiếm 30-40% dân số Việt Nam.

2.1.1. Mất ngủ phát sinh do rối loạn tâm thần hay bệnh lí nền gây ra

2.1.1.1. Trường hợp mất ngủ do rối loạn tâm thần chiếm 30-60%:

Hầu như các rối loạn tâm thần đều có thể dẫn đến mất ngủ, gồm các dạng:

  • Rối loạn lo âu: thường dẫn tới khó đi ngủ.
  • Rối loạn trầm cảm: thường dậy sớm tầm 3-4g sáng.
  • Rối loạn giấc ngủ do trạng thái hưng phấn, hoang tưởng, bị lẫn: rối loạn chu kỳ giấc ngủ – thức và thường gây ra tâm trạng kích động ban đêm.
  • Mất ngủ mãn tính do rối loạn nhân cách, sử dụng các chất gây nghiện dài ngày.

2.1.1.2. Trường hợp mất ngủ do bệnh lý nền:

Trường hợp này khá phổ biến vì rất nhiều loại bệnh khiến bệnh nhân mất ngủ, như các bệnh lý sau:

  • Các triệu chứng đau cấp và mãn tính như: bệnh viêm khớp thường đau tăng vào ban đêm…
  • Các bệnh hệ tiêu hóa như: viêm loét dạ dày/ tá tràng
  • Các bệnh tiết niệu như: u tiền liệt tuyến, tiểu dắt, tiểu buốt…
  • Các bệnh nội tiết như: bướu giáp, tiểu đường, …
  • Các bệnh tim mạch và hô hấp như: hen, viêm phế quản, …
  • Các bệnh thần kinh như: Parkinson, Alzheimer, đột quỵ, tai biến mạch máu não, …

2.1.2. Mất ngủ do thuốc và các chất kích thích:

  • Việc lạm dụng các chất kích thích như: Cafein, thuốc lá, cocaine…
  • Việc lạm dụng rượu gây ra trạng thái ru ngủ nhưng sẽ giảm thời gian ngủ sâu, thức dậy sớm cảm thấy mệt mỏi, uể oải và không phục hồi sức khỏe và tinh thần sau khi thức giấc.
  • Sử dụng một số thuốc như: theophylline, corticoid, thuốc ngủ lâu dài tạo giấc ngủ phi sinh lý (giấc ngủ ép buộc), thuốc chống trầm cảm tác dụng kích thích, …

2.2. Mất ngủ mãn tính tiên phát (không rõ nguyên nhân)

Loại mất ngủ này kéo dài và không rõ nguyên nhân. Mất ngủ tiên phát lặp lại liên tục trong ít nhất 1 tháng có thể kéo dài trung bình đến 1 năm, có trường hợp kéo dài vài chục năm.

Người bị mất ngủ tiên phát thường biểu hiện tỉnh táo vào ban đêm nhưng lại có cảm giác mệt mỏi, chán nản, buồn ngủ vào ban ngày. Ngủ không đủ giấc lâu ngày dẫn đến suy giảm sức khỏe và tinh thần, giảm độ tập trung vào lao động và học tập, thậm chí là rối loạn hành vi, có ảo giác và hoang tưởng.

Mất ngủ tiên phát hay gặp ở người cao tuổi, thường là phái nữ. Ở người trẻ tuổi hay mất ngủ cuối giấc hoặc giữa giấc. Còn ở người cao tuổi hay mất ngủ đầu giấc.

Người ta phân biệt các nguyên nhân gây mất ngủ tiên phát ra những loại sau:

  • Mất ngủ không rõ nguyên nhân, tiến triển từ tuổi ấu thơ: từ những sự kiện xảy ra trong ngày hồi trẻ.
  • Mất ngủ tâm sinh lý xuất phát từ tâm lý sợ giấc ngủ lặp đi lặp lại nhiều lần. Ví dụ: ác mộng hoặc ảo giác làm người bệnh né tránh giấc ngủ.

3. Cách điều trị chứng mất ngủ

Đối với các mất ngủ tạm thời, người bệnh nên cố gắng loại bỏ các áp lực tâm lý, phiền muộn, lo âu, tìm nhiều thứ để làm và tạo cảm giác vui vẻ và thích thú để giúp não thư giãn. Bên cạnh đó để điều trị mất ngủ về đêm tạm thời, cần kết chế độ ăn uống, thay đổi sinh hoạt, nơi ngủ lí tưởng.

Trường hợp không thấy có cải thiện, và các mất ngủ mãn tính tiên phát, thì cần có sự hỗ trợ của bác sĩ và chuyên gia.

Melatonin “hormon ngủ” đưa bạn vào giấc ngủ

Vì xu hướng hạn chế sử dụng thuốc trong điều trị mất ngủ, nên các nhà khoa học đã phát hiện ra loại “hormon ngủ” tự nhiên trong cơ thể ở tuyến tùng trong não tiết ra. Melatonin được mệnh danh là hormon ngủ tự nhiên của cơ thể với cơ chế nhận biết thời gian ngày và đêm. Nhưng những rối loạn cơ thể và tuổi tác tăng cao là nguyên nhân khiến cơ thể suy giảm hormon này gây mất ngủ. Vì thế Melatonin hiện nay được công nhận là một loại thực phẩm chức năng giúp hỗ trợ giấc ngủ ngon, nhanh đi vào giấc ngủ cho người từ 18 tuổi.